| 1911 |
Trzej przedstawiciele patriotycznej młodzieży warszawskiej,
Jerzy
Wądołkowski, Piotr Olewiński i niezależnie od nich
Janusz
Rudnicki, założyli
w Szkole Realnej w Warszawie (późniejsze Gimnazjum i Liceum im. S.
Staszica) drużyny skautowe. Początkowo grupy te działały samodzielnie i w
konspiracji (czas rozbiorów), po pewnych czasie nawiązały jednak kontakty i
organizowały wspólne wycieczki i ćwiczenia. Wreszcie połączyły się w jedną
Drużynę Skautową Zawiszy Czarnego.
|
| 1912 |
Odbyła się pierwsza tygodniowa wycieczka skautowa do Grotowic nad Pilicą.
|
| 1913 |
Miał miejsce pierwszy letni obóz Drużyny, który jednocześnie był pierwszym
obozem skautowym na terenie zaboru rosyjskiego (tzw. "Kongresówka").
Obóz odbył się Kołbach na Polesiu, u Państwa Olewińskich. Komendantem
obozu był Alojzy Pawełek, którego imię nosi skwer na Woli w Warszawie.
|
| 1915 |
Wydano pierwszy okolicznościowy numer pisma
"Sulimczyk" (tytuł pochodzi
od herby Zawiszy Czarnego - Sulima), przeznaczając dochód ze sprzedaży
na Legiony. Pismo ukazywało się jeszcze okazjonalnie (np. w 1917 r.), lecz
regularnie zaczęło wychodzić dopiero w 1930 roku.
|
| 1916 |
W tym roku po raz pierwszy użyto w rozkazie numeru "16" na oznaczenie
Drużyny. Wielu skautów należało do Polskiej Organizacji Wojskowej.
|
| 1918 |
W listopadzie członkowie Drużyny brali udział w rozbrajaniu Niemców.
Chłopcy aktywnie włączyli się w działania militarne, wstępując gremialnie do
wojska. Wielu z nich poległo w trakcie działań wojennych.
|
| 1920 |
Kadra i starsi chłopcy wstąpili do Armii Ochotniczej i uczestniczyli w walkach z
Armią Czerwoną, podczas, gdy młodsi pełnili służbę pisarzy, gońców i
sanitariuszy w Warszawie.
|
| 1924 |
Zawiązało się Koło Przyjaciół Harcerstwa przy 16
WDH. Drużyna uzyskała
także tytuł "5-tej Najstarszej Drużyny Rzeczypospolitej".
|
| 1925 |
Odbyła się pierwsza Choinka Drużyny, tzn. spotkanie harcerzy z byłymi
harcerzami (zwanymi Zawiszakami) oraz KPH. Tradycja corocznej Choinki
trwa w Drużynie do dziś. W tym też roku ustaliły się tradycyjne elementy
munduru szesnastkowego - łowicka krajka (według legendy - otrzymana za
pomoc w czasie powodzi od mieszkańców ziemi łowickiej) oraz kostki
góralskie noszone na otokach rogatywek (według legendy - otrzymane od
ludności Podhala za pomoc w gaszeniu pożaru). Wprowadzono także
stosowaną do dziś karę menażki. Drużynie przewodził wówczas
dh Zygmunt
Wierzbowski - "Zyg", reformator i uzdrowiciel Szesnastki. W październiku
poświęcono sztandar Drużyny ufundowany przez Przewodniczącego
KPH.
Odbyło się też pierwsze zimowisko Drużyny.
|
| 1926 |
Po raz pierwszy Drużyna została uznana przez Naczelnictwo za drużynę
kategorii "A". Ten zaszczytny tytuł potwierdzała co roku.
|
| 1928 |
Po raz pierwszy Drużyna zdobyła tytuł "Reprezentacyjnej Drużyny Stolicy",
biorąc udział w Zlocie Chorągwi w Wawrze. Harcerze Szesnastki stanowili
także trzon delegacji ZHP na Narodowy Zlot Skautów Łotewskich. Obył się
także obóz w Bulli na Łotwie.
|
| 1930 |
Drużyna rozpoczęła starania o wybudowanie izby harcerskiej na strychu
budynku Gimnazjum im. S. Staszica (ul. Polna 60 / Noakowskiego 6) według
projektu Zawiszaka, architekta Bohdana Pniewskiego (zaprojektował m.in.
gmach sądów na Lesznie w Warszawie). Rozpoczęto także regularne
wydawanie "Sulimczyka".
|
| 1931 |
Uroczyście poświęcono harcówkę Szesnastki. Drużyna reprezentowała ZHP
na Narodowym Zlocie Skautów Szwedzkich w
Kulli.
|
| 1933 |
Szesnastka wzięła udział w IV Jamboree w Gödöllö na Węgrzech. Po
powrocie z jamboree Drużyna zorganizowała pokazowy obóz harcerski
w Parku Łazienkowskim w Warszawie.
|
| 1935 |
Drużyna uczestniczyła w Międzynarodowym Zlocie ZHP w
Spale.
Komendantem Zlotu Harcerzy był Zawiszak - Ignacy Wądołkowski. W trakcie
Zlotu Szesnastka uzyskała tytuł "Bardzo Dobrej Drużyny Rzeczypospolitej".
|
| 1936 |
Miał miejsce uroczyście obchodzony jubileusz 25-ciolecia Drużyny. Wydano
wówczas drukiem "Kronikę 25 lat dziejów Szesnastki 1911 - 1936" autorstwa
Romana Różyckiego. Ustalił się także zwyczaj śpiewania pieśni "Śmiało
patrz..." jako hymnu Szesnastki.
|
| 1937 |
Szesnastka, jako I drużyna zlotowa, wzięła udział w V Jamboree w
Vogelenzang w Holandii.
|
| 1939 |
Drużyna pod wodzą Michała Woynicz-Sianożęckiego została włączona do
Pogotowia Wojennego Harcerzy. Harcerze i instruktorzy brali czynny udział w
kampanii wrześniowej, w tym w obronie Warszawy. Wieli z nich poległo w
walce. Drużyna rozpoczęła samodzielną działalność konspiracyjną. Z
zajętego przez Niemców gmachu szkoły wykradziono sztandar Drużyny oraz
archiwum.
|
| 1940 |
Zorganizowano kurs zastępowych z ćwiczeniami polowymi. Drużyna nie
weszła w skład tworzących się struktur harcerstwa podziemnego.
|
| 1943 |
Szesnastka zorganizowała akcję obozów letnich. Obozy odbywały się dla
każdego z zastępów oddzielnie (tj. w innych miejscowościach). Mieszkano w
domach lub stodołach, zdobywano stopnie i sprawności. Kadra Drużyny
uczestniczyła w konspiracji wojskowej. Postanowiono także zgłosić akces do
którejś z działających w podziemiu organizacji harcerskich i prowadzono w
tym celu rozmowy z Hufcami Polskimi i Szarymi Szeregami. Pod koniec roku
Szesnastka wstąpiła do Szarych Szeregów.
|
| 1944 |
Potwierdzenie przystąpienia Szesnastki do Szarych Szeregów miało miejsce
dopiero w lipcu 1944 roku, ale już od początku tego roku rozpoczęto
dostosowywać organizację Drużyny do struktury Szarych Szeregów.
Szesnastkę podporządkowano Blokowi "Prochownia" (Okręg Ochota), którego
komendantem był hm. Stefan Mirowski. Zorganizowano drużynę BS (Bojowe
Szkoły), w której skład weszli wszyscy zastępowi, zaś reszta Drużyny
utworzyła w ramach organizacji "Z" ("Zawisza") Rój (hufiec)
"Sulima" pod
wodzą Michała Woynicz-Sianożęckiego. W czerwcu zorganizowano obóz dla
zastępowych, zaś w lipcu obóz zastępami. W czasie Powstania
Warszawskiego Szesnastka pełniła służbę w patrolu sanitarnym na Ochocie
oraz w grupie bojowej w Śródmieściu. Uczestniczono w działaniach zbrojnych
i wspierających (zaopatrzenie, prace inżynieryjne, łączność itp.). W trakcie
przebijania się przez oddziały niemieckie 2 sierpnia poległo w Pęcicach pod
Warszawą trzech patrolowych Szesnastki. Do wielkich wyczynów
Zawiszaków w trakcie Powstania należało przejście przez braci Przewłockich
("Jacek" i "Placek") w ciągu 20 godzin kanałami na Czerniaków i od Wilanowa
do lasów Chojnowskich z rozkazami, a z powrotem z meldunkami. Wyczyn te
powtórzył sam "Placek"; za akcję tę bracia otrzymali Krzyże Walecznych.
Najtragiczniejszym wydarzeniem była śmierć drużynowego Michała
Woynicz-Sianożęckiego oraz innych Zawiszaków w wyniku wybuchu czołgu-pułapki na
Starówce (13 sierpnia). Drużyna uczestniczyła w obronie budynku
Gimnazjum im. S. Staszica przy Placu Politechniki, w którym zginęło dwóch
harcerzy, a kilku innych odniosło rany. Zawiszacy walczyli także w oddziałach
powstańczych na terenie Warszawy oraz w okolicznych lasach. Po kapitulacji
Powstania kilku Zawiszaków weszło w skład zorganizowanego przez "Placka"
Przewłockiego zastępu harcerskiego działającego konspiracyjnie w Krakowie.
W czasie wojny poległo ogółem ponad 80 Zawiszaków.
|
| 1945 |
Drużyna wznowiła działalność organizując letni obóz stały. Powróciła także
do Gimnazjum im. S. Staszica (w gmachu Gimnazjum im. J. Słowackiego).
|
| 1946 |
Szesnastka wzięła udział w I Zlocie Hufca Śródmieście w Laskach. W
grudniu obchodzono skromnie jubileusz 35-ciolecia założenia Drużyny.
|
| 1948 |
Do Drużyny powróciły tradycyjne krajki (do tej pory noszono chusty
granatowo-białe i niebieskie).
|
| 1949 |
Drużynie udało się powrócić do odbudowanego gmachu Gimnazjum
im. S. Staszica. Jednak jesienią Drużyna została rozwiązana, a do szkoły
wkroczyła komunistyczna Organizacja Harcerska
ZMP.
|
| 1957 |
W ramach przywróconego w 1956 roku ZHP nastąpiło także reaktywowanie
Szesnastki przez dwie niezależnie działające grupy Zawiszaków. Odrodzona
Drużyna została zainstalowana w Liceum im. H. Kołłątaja.
|
| 1958 |
Zawiszacy wręczyli Drużynie dokładną replikę sztandaru z 1925 roku, którego
nie udało się odnaleźć po wojnie. Na sztandarze widniał orzeł w koronie.
|
| 1961 |
Drużyna przekształciła się w Szczep. W ramach Szczepu działały
początkowo 3 drużyny młodszoharcerskie i jedna
starszoharcerska.
Szczepowym został hm. Zbigniew Stok -
Stokowiec.
|
| 1962 |
Obchodzono uroczyście 50-ciolecie założenia Szesnastki.
|
| 1964 |
Szesnastka uczestniczyła w pogrzebie założyciela Drużyny, Jerzego
Wądołkowskiego.
|
| 1968 |
W kościele pw. Św. Jacka w Warszawie wmurowano tablicę pamiątkową
poświęconą harcerzom Szesnastki walczącym i poległym za Ojczyznę i ideały
harcerskie w latach 1914 - 1945.
|
| 1970 |
Szczep został zredukowany do drużyny młodszoharcerskiej "Grunwald",
działającej w Szkole Podstawowej nr 9 na Ochocie. Szczepowym był
wówczas hm. Stanisław Korwin-Szymanowski.
|
| 1972 |
Zorganizowano drużynę żeńską pod nazwą "Bractwo Czarnego Orła".
Szczep stał się koedukacyjny. Działała w nim również gromada zuchowa.
|
| 1976 |
Uroczyście obchodzono jubileusz 65-ciolecia założenia Szesnastki.
|
| 1977 |
Wręczono Szczepowi nowy sztandar, zgodny z obowiązującym wówczas
statutem ZHP (orzeł bez korony). Nadal jednak posługiwano się repliką
sztandaru przedwojennego.
|
| 1981 |
W trakcie uroczystych obchodów 70-ciolecia założenia Szesnastki powołano
Unię Najstarszych Drużyn Harcerskich
Rzeczypospolitej. Z okazji jubileuszu
wydano drukiem "Gawędę o Szesnastce Zawiszy
Czarnego" autorstwa Zawiszaka, Kazimierza Koźniewskiego. Instruktorzy Szesnastki przyczynili
się do powstania oraz aktywnie włączyli w prace Kręgu Instruktorów
Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego. Po wprowadzeniu stanu wojennego
udało się wykraść z harcówki replikę przedwojennego sztandaru i ukryć w
obawie przed zniszczeniem przez Służbę Bezpieczeństwa.
|
| 1982 |
Szesnastka powróciła do Liceum im. H. Kołłątaja, w którym utworzono
starszoharcerską drużynę o nazwie "Sulima". Mimo ogromnego kryzysu
udało się zorganizować jeden z najsłynniejszych obozów Szesnastki.
Zbudowano wówczas chaty na palach wbitych w dno jeziora Morawy.
Instruktorzy i harcerze Szesnastki męskiej włączyli się w prace podziemnego
harcerstwa ("Ruch").
|
| 1983 |
Harcerze
i harcerki Szesnastki wzięli udział w Białej
Służbie podczas pielgrzymki Ojca Świętego
do Polski. Nastąpiło oficjalne rozdzielenie pracy drużyny męskiej od żeńskiej i
rozwiązanie Szczepu.
|
| 1984 |
Szesnastka zorganizowała III Zlot
UNDHR.
|
| 1986 |
Obchodzono uroczyście jubileusz 75-ciolecia założenia Szesnastki.
Zorganizowano wystawę "Z Dziejów Harcerstwa Warszawskiego" w Muzeum
Woli. Wydano drukiem "Kronikę 16 WDH im. Zawiszy Czarnego 1911 - 1986"
w opracowaniu Zawiszaka, Wojciecha Bogusławskiego.
|
| 1987 |
Szesnastka wzięła udział w Zlocie Św. Jerzego, przygotowującym
uczestników do Białej Służby pełnionej w trakcie pielgrzymki Ojca Świętego do
Polski, zdobywając główne trofeum we współzawodnictwie zlotowym -
Włócznię Św. Jerzego. Komenda Hufca Warszawa-Ochota zawiesiła
działalność drużyny starszoharcerskiej
"Sulima'' w związku z uczestnictwem
harcerzy w Białej Służbie. Usunięci z ZHP harcerze starsi utworzyli zalążek
niezależnej organizacji ''Polskie Bractwo
Scoutowe''. Szesnastka działała
wówczas jako drużyna młodszoharcerska "Grunwald", współpracując z
kierowanym przez Zawiszaków patrolem PBS.
|
| 1988 |
Wydano drukiem kronikę fotograficzną "16 WDH w obiektywie" (praca
zbiorowa pod przew. Bogdana Stefańskiego).
|
| 1990 |
Drużyna opuściła ZHP i przeszła do
ZHR.
|
| 1991 |
Zorganizowano skromne obchody jubileuszu 80-ciolecia założenia Drużyny.
Szesnastka była także gospodarzem IX Zlotu
UNDHR.
|
| 1993 |
Drużyna powróciła do ZHP.
|
| 1994 |
Zaprzestała działalności drużyna żeńska "Bractwo Czarnego Orła".
|
| 1996 |
Miały miejsce uroczyste obchody jubileuszu 85-ciolecia założenia Drużyny.
|
| 1998 |
Drużyna wspierana przez Zawiszaków zorganizowała XVI Zlot
UNDHR.
|
| 2000 |
Wobec braków kadrowych kierowanie Drużyną przejęli ostatecznie
Zawiszacy, wprowadzając w życie program naprawczy Szesnastki.
|
| 2001 |
Uruchomiono
witrynę internetową www.16wdh.pl.
Drużyna ponownie przeszła do ZHR. Miały
miejsce uroczyste obchody
jubileuszu 90-ciolecia założenia Szesnastki.
|
