¦piewnik Szesnastki

¬ród³o

S³owa i muzyka Jacek Kaczmarski

 

P³ynie rzeka w±wozem jak dnem koleiny,
która sama siebie ¿³obi³a.
Rosn± ¶ciany w±wozów z obu stron coraz wy¿ej,
tam na górze s± ponoæ równiny.
Im wiêcej tej wody, tym siê g³êbiej potoczy,
sama bior±c na siebie cieñ zboczy.
Piach z pod nurtu ucieka, nurt po piachu siê wije,
w³asna w czelu¶æ ci±gnie go si³a.
Ale jest ci±gle rzeka na dnie tej rozpadliny,
jest i bêdzie, bêdzie jak by³a.

   Bo ¼ród³o, bo ¼ród³o wci±¿ bije.

A na ¶cianach wysokich, ¶lady barw i wy¿³obieñ
tej rzeki, historia tych brzegów.
Cienie drzew powalonych, ¶lady g³azów rozmytych,
mu³ zgarniêty pod siebie wbrew sobie.
A hen w dole blask nik³y ci±gle ziemie rozcina,
ziemia zrastaæ siê nad nim zaczyna.
Z obu stron ¿wir i glina by zatrzymaæ j± w biegu.
Woda syczy i wch³ania lecz ¿yje.
I zakrêca, omija, wsi±ka, wspina siê, pieni
ale p³ynie, wci±¿ p³ynie wbrew brzegom.
 

    Bo ¼ród³o, bo ¼ród³o wci±¿ bije.

S± miejsca gdzie w szlamie woda niemal zastyg³a
pod ko¿uchem brudnej zieleni.
Tam ¶lad prêdzej ni¿ ten kto zostawi³ go znika,
niewidoczne bagienne s± sid³a.
Ale ¼ród³o wci±¿ bije, t³oczy puls miêdzy stoki
wiêc jest nurt choæ ukryty dla oka.
Nieba prawie nie widaæ, czelu¶æ ch³onna i ciemna.
niech siê sypi± lawiny kamieni.
I niech ³±cz± siê zbocza bezlitosnych w±wozów
bo có¿ dr±¿y kszta³t przysz³ych przestrzeni –
jak nie rzeka podziemna.


Groty w ska³ach wyp³ucze,
¿y³y z³ote odkryje,
bo ¼ród³o, bo ¼ród³o wci±¿ bije.

 

Historia pie¶ni

Pie¶ñ ta znana równie¿ pod tytu³em "W±wóz", ¶piewana by³a w Szesnastce w stanie wojennym w latach 80-tych jako wyraz buntu wobec sytuacji politycznej Polski, w której przysz³o ¿yæ ówczesnym harcerzom.

Tytu³owe "¼ród³o" uto¿samiane by³o ze zdrowym nurtem ¶rodowisk harcerskich, które wziê³y na siebie ciê¿ar przechowania idea³ów wolno¶ciowych i tradycji narodowych oraz uwa¿a³y siê same za zaczyn (¼ród³o) przysz³ego odrodzenia, beznadziejnie pogr±¿onej Polski.

W roku 2000 pie¶ñ ta sta³a siê czym¶ w rodzaju hymnu kursu zastêpowych, który przyj±³ nazwê "¬ród³o" i mia³ byæ ¼ród³em odrodzenia Szesnastki.